-RANDEVU-
Uzman Psikolog

KIZLIK ZARI (HYMEN)

Kızlık zarı (hymen), kadınlarda vajina girişini tamamen veya kısmen kaplayan zarımsı bir dokudur Vajina girişinden 1–2 cm derinlikte ve 2–3 mm kalınlığındadır. Bu doku şekil itibari ile farklılıklar göstermekle birlikte genellikle hilal şeklindedir ve kılcal damarlarla çevrilidir. Hymen adı Eski Yunan'daki evlilik ve düğün tanrısı “Hymenaeus”tan gelir.

Kızlık zarı, isminden dolayı zar gibi düşünülse de aslında bir zar değildir. Gebeliğin 7-12. haftaları arasında embriyoda dış cinsiyet gelişmeye başlar. Bu sırada embriyodaki genital duvarlar birleşip yapışarak erkeklerde testis kesesini oluştururken kadınlarda bu duvarlar ayrılarak küçük (labia minora) ve büyük (labia majora) dış dudaklar oluştururlar. Ayrılma sonucunda ortada kalan zarımsı doku kızlık zarı adı verilen yapıları oluşturur. (Akkay, E., 2011)

Kızlık zarı tüm kadınlarda yaklaşık olarak aynı yerde; yani küçük dudakların arkasında, vajenin hemen girişinde bulunur. Tabanı vajen duvarındadır ve ince bir deri kıvrımıdır. İlk ilişki ile olan ağrı ve kanamanın en büyük nedeni, bedendeki ve zihindeki gerginliğin tüm bedenle birlikte vajen kaslarını da kasması, buna bağlı girişin daralması ve hatta kapanmasıdır. Oysa vajen oldukça esneyebilen ve uzayabilen bir yapıya sahiptir. Vajen esnediğinde onun bir parçası olan kızlık zarı da esner ve açılır. Bu durumda ilişkide ağrı ve acı olmaz.

Kızlık Zarı Çeşitleri:

Anüler Hymen (Yuvarlak halka): Zar yuvarlak bir halka şeklindedir ve ortasında yine halka şeklinde bir delik bulunur. Ortadaki halka büyük bir penisin veya penis ile aynı etkiyi gösteren bir maddenin geçişine rağmen zar açılmayabilir. İnsanlar arasında “Esnek Zar” diye bilinir. Kadınlarda en sık (%60-90 oranında) görülen kızlık zarı çeşididir.

Septalı Hymen (Ara bölmeli): Zarın orta kısmındaki  boşluğu bölen, zara ait ara bir doku parçası vardır. Görülme sıklığı %1.5-5 dir.

Kribriform Hymen (Çok delikli, kalburumsu): Hymenin ortasında tek değil birden fazla delik vardır. Bu görüntüsü ile adeta bir "kalbura" benzer. Görülme sıklığı %1'den daha azdır.

Multipar Hymen (Doğum yapmışlarda bulunan): Normal yoldan  doğum yapmış kadınlarda zar doğuma bağlı olarak yırtılır ve bu yırtıktan  geriye kalan kısımlar "karinkül (hymen artığı)" olarak adlandırılır.

Mikroperfore Hymen (Küçük delikli): Kızlık zarının  ortasındaki delik çok küçüktür. Adet kanaması olur ancak oldukça ağrılıdır. Bazen cerrahi müdahale ile açılması gerekmektedir.

Kresentrik Hymen (yarımay): Kızlık zarı yarımay şeklindedir. Üst kısımları diğer kızımlara nazaran daha incedir yada  hiç yokken arka kısımda belirgindir. %3.5 ile %20 arasında  görülme sıklığı değişmektedir. Bu çeşit yapıya sahip kadınların zarları ilişki sırasında  genellikle yırtılmaz.

İmperfore Hymen (deliksiz): Zarın ortasında delik yoktur ve vajinal giriş tamamen kapalıdır. Çok nadir görülen bir durumdur. Bu  tarz hymene  sahip kadınlar adet kanaması görmezler. Kanama vücut dışına atılamaz ve hymenin arkasında vajinanın içinde birikir. Oldukça ağrılı ve sıkıntılı  bir durumdur.Cerrahi bir müdahele ile açılması gereklidir.

 

 Uzm. Klinik Psikolog Başak Saraçoğlu EROĞLU